Το Mάθημα της Συγνώμης

Πέμπτη, Φεβρουαρίου 26, 2015






Πρόσφατα προέκυψε το θέμα της συγνώμης μεταξύ των δυο γιών μου. Ο μεγαλύτερος (3,5 ετών) κατ’ επανάληψη αρπάζει όλα τα παιχνίδια και σπρώχνει τον 17 μηνών αδελφό του. Μετά από πολλές επισημάνσεις και παρατηρήσεις έντονες, εκνευρισμένη και ενοχλημένη (αυτό ήταν λάθος) από την υπεροπτική στάση του, του πήρα τα αγαπημένα του αυτοκινητάκια, ζητώντας του να σκεφτεί αυτό που είχε κάνει και όταν ζητούσε συγνώμη στον αδελφό του θα τα έπαιρνε πίσω (να πω ότι η ίδια κάποιες φορές όταν θεωρώ ότι τα έχω στεναχωρήσει και έχω παραφερθεί τους ζητάω συγνώμη, άσχετα αν με καταλαβαίνουν ή όχι). Μετά από  κάποια λεπτά έρχεται ό γιος μου και μου λέει «μαμά συγνώμη», τον κοίταξα, ήταν ολοφάνερο ότι δεν ήξερε τι ακριβώς έλεγε. Τον ρώτησα αν ήξερε για ποιο λόγο λέει ότι λυπάται. Μου απαντάει ότι η γιαγιά του είπε να ζητήσει συγνώμη από την μαμά ότι δεν θα φερθεί άσχημα ξανά (ώστε να πάρει πίσω τα αυτοκινητάκια του). Το νόημα της συγνώμης είχε χαθεί στην μετάφραση και σαφώς δεν τον ένοιαζε τι είχε κάνει. Του εξήγησα ήρεμα για ποιο λόγο πρέπει να ζητήσει συγνώμη όχι από εμένα αλλά από τον αδελφό του. Με κοιτούσε όλη την ώρα που του μιλούσα και στο ενδιάμεσο κατέβαζε και το κεφαλάκι του. Νομίζω όμως τα καταφέραμε. Τώρα ξέρουμε.


 Το μάθημα της συγνώμης

Πριν ένα παιδί μάθει να ζητάει συγνώμη πρέπει να αντιληφθεί ότι έκανε κάτι που δεν έπρεπε, ότι ήταν λάθος. Τα παιδιά στην ηλικία των 5 ετών δυσκολεύονται να αντιληφθούν τι είναι σωστό και τι λάθος , ιδιαίτερα στην φάση του «εγώ» που περνάνε. Πολλές φορές οι γονείς και οι δάσκαλοι πρέπει να υποδείξουν σε αυτά τι είναι σωστό και τι λάθος και πότε πρέπει να ζητήσουν συγνώμη. Στα παιδιά κάτω των 2 ετών  πρέπει να τίθενται κάποιοι κανόνες έτσι ώστε το παιδί μαθαίνοντας και ακλουθώντας κάποιους από αυτούς τους κανόνες θα χρειάζεται να απολογείται στο μέλλον λιγότερο.

Ένα παιδί 3-5 ετών χρειάζεται να καταλάβει ποια είναι η σημασία του να ζητάς συγνώμη. Πρέπει να η εξήγηση να είναι απλή προς τα παιδιά: «Λέμε συγνώμη όταν κάνουμε κάτι που ενοχλεί η στεναχωρεί τον άλλον». Επειδή τα παιδιά δεν είναι ακόμα σε θέση που να μπορούν συναισθηματικά να βάλουν  τον εαυτό τους στην θέση κάποιου άλλου παιδιού μπορούμε να ενισχύσουμε την ενσυναίσθηση του, λέγοντας του πώς το άλλο παιδί αισθάνεται. (π. χ. Ο Γιάννης κλαίει. Πως νομίζεις ότι αισθάνεται? Πως θα αισθανόσουν αν χάλαγε κάποιος το δικό σου παιχνίδι?)   

Δεν πρέπει να εμμένουμε τόσο στο μάθημα της συγγνώμης τόσο ώστε να ξεχνάμε το λόγο που οδηγήθηκε αρχικά το παιδί εκεί, αλλά με την κακή συμπεριφορά. Οπότε αν το παιδί δεν αλλάξει συμπεριφορά, οι συγνώμες δεν έχουν σημασία. Πρέπει οι γονείς να θέσουν κάποιους κανόνες και να τονίζεται ότι η μη τήρηση τους έχει επιπτώσεις.  


Μέχρι την ηλικία των 6 ετών τα παιδιά έχουν καλύτερη εν συναίσθηση του σωστού και το λάθους και μεγαλύτερη αντίληψη στα συναισθήματα των άλλων.  Βέβαια αυτό δεν συνεπάγεται ότι η συγνώμη είναι μια λέξη που την λένε με ευκολία. Τα μεγαλύτερα παιδιά ίσως να έχουν περισσότερους λόγους να απολογηθούν αλλά έχουν και περισσότερους τρόπους να διορθώσουν τα λάθη τους. Από την άλλη είναι και πιο ευέλικτοι στο να καλύπτουν κάποια άσχημη συμπεριφορά. Πρέπει να παραμένουμε ήρεμοι και θετικοί όταν το παιδί μας παραδέχεται ότι έκανε κάτι ώστε να το ενθαρρύνουμε να είναι ειλικρινής κάθε φορά.

Τρόποι να βοηθήσουμε
Η συγνώμη είναι μια λέξη που λέγεται δύσκολα σε οποιαδήποτε ηλικία Κάποια παιδιά  αρνούνται να παραδεχτούν ότι έχουν  συμπεριφερθεί λάθος ή φοβούνται, είναι ντροπαλά ή ντρέπονται να ζητήσουν συγγνώμη.  
Τι μπορούμε να κάνουμε για παιδιά που αποφεύγουν να απολογηθούν.

Μένουμε ουδέτεροι. Αν τα παιδιά έχουν κάποια σύγκρουση μεταξύ τους είναι δύσκολο να πεις ποιο θα πρέπει να ζητήσει συγνώμη. Πρέπει να εξηγήσουμε στα παιδιά ότι δεν χρειάζεται να έχουν κάνει κάτι λάθος για ζητήσουν συγνώμη. Σε μια τέτοια περίπτωση και τα δυο παιδιά μπορούν να πουν ότι λυπούνται για αυτό που συνέβη μεταξύ τους. Αυτό θα βοηθήσει ώστε να ηρεμήσουν τα παιδιά, να νιώσουν καλύτερα συναισθηματικά και να προχωρήσουν.

Κάντε το μαζί.  Πείτε στο παιδί σας ότι γνωρίζετε πόσο δύσκολο είναι ζητάμε συγνώμη και προσφέρετε του την βοήθεια σας. Κάποιες χειρονομίες όπως η ζωγραφιά ή κάποιο δωράκι ή μια αγκαλιά μπορεί να αντικαταστήσει την συγνώμη, δείχνοντας με αυτόν τον τρόπο στο άλλο παιδί ότι λυπάται για αυτό που έγινε.

Μην επιμένετε. Ενθαρρύνετε το  αλλά μην το πιέσετε να πει συγνώμη. Αυτό ίσως κάνει την κατάσταση χειρότερη και κανένα παιδί από τα δυο δεν θα αισθανθεί καλά.

Μην εξαγριώνεστε. Αντί να απαιτήσετε να πει συγνώμη απειλώντας το προσπαθήστε να το ηρεμήσετε και να του δώσετε την ευκαιρία να επανορθώσει αργότερα.   

 Ζητήστε την εκ μέρους του. Αν το παιδί σας είναι αναστατωμένο και απρόθυμο να ζητήσει συγνώμη μπορείτε να ζητήσετε εσείς συγνώμη εκ μέρους του έτσι ώστε το άλλο παιδί να μην πληγωθεί και στην συνέχεια συζητάτε το θέμα αυτό με το παιδί σας όταν θα είναι ήρεμο.  

Προσοχή αν το πει εύκολα.  Κάποιες φορές μπορεί να ειπωθεί η συγνώμη πολύ εύκολα έτσι ώστε να αποφύγουν μαλώματα από τους γονείς και μπελάδες. Αλλά πάραυτα η άσχημη συμπεριφορά να συνεχιστεί. Πρέπει να του εξηγήσουμε ότι η συγνώμη έχει ένα σκοπό. Αν δεν ειπωθεί με ειλικρινή τρόπο δεν έχει νόημα.

Ζητώντας εμείς συγνώμη από τα παιδιά.
Όταν ζητάμε συγνώμη από τα παιδιά μας δείχνει ότι οι συγνώμες σε εκείνα δεν είναι μόνο για τα παιδιά. Ζητώντας συγνώμη κάνει την σχέση μας πιο δυνατή και το παιδί μπορεί να εκφράσει και εκείνο πιο εύκολα τα δικά του συναισθήματα και να εκφράζει την λύπη του για κάτι που έκανε.

Όταν ζητάμε συγνώμη πρέπει να είμαστε ευθύς και να εξηγούμε γιατί ακριβώς ζητάμε συγνώμη χωρίς υπερβολικές δικαιολογίες και επεξηγήσεις.

Αν όμως η συμπεριφορά μας δεν αλλάξει για αυτό το οποίο ζητήσαμε συγνώμη θυμηθείτε ότι οι συγνώμες είτε από παιδιά είτε από ενήλικες είναι ανούσιες.



You Might Also Like

0 comments

happy to read message from you

Subscribe